Ana içeriğe atla

Dersin Amacı: Bu atölye, çok ve parçalı bilgi/veri ortamında yaşayan günümüz öznelerinin, mimarlık üretimi üzerinden bir ilişkiler ağı kavrayışı geliştirmelerini, parçalardan oluşan bütün üzerine tartışmalar yürütmelerini ve bu parçaların alternatif yan yana gelişleri ile ortaya çıkabilecek yeni bütünler üzerine denemeler yapmalarını hedeflemektedir. Birbirine paralel ve birbirini bütünleyici iki ana eksen üzerinden yürütülecek tartışmalar, mimarlığın fiziksel ve sosyal içeriklerine odaklanmaktadır. 

 

İçerik: Doğal ve yapılı çevrelerin fiziksel boyutunda insan-doğa ilişki/sizliği, mimarlığı doğrudan etkileyen iklimsel koşullar, topoğrafik özellikler, doğal habitatlar gibi somut faktörler olarak tartışılacaktır. Bu eksendeki ana tartışma zemininin tasarımcı/kullanıcı olarak bireyin doğa ile ilişkisi, onu kavrayışı üzerine odaklanması hedeflenmektedir.

Bireyin tasarımcı/kullanıcı özne olarak yer aldığı mimarlık üretiminin sosyal/kültürel boyutunda ise güç, ekonomi, moda, üretim ilişkileri, tahakküm,  bellek, yer-leşme gibi daha örtülü ve muğlak dinamikler tartışmaya açılarak, günümüz ana akım mekân üretiminin geniş çerçevesi görünür kılınmaya çalışılacaktır. Üretim ilişkilerine dâhil olan farklı aktörlerin ve önceliklerin belirleyiciliğinde şekillenen günümüz mekân anlayışına dair büyük bir resmin tartışmaya açılmasının, ana akıma alternatif bir takım modellerin üretilebilirliğinin tartışılabilmesine de olanak sunacağı düşünülmektedir. Tüm bu tartışmalar,  başka bir ölçekten de mimarlığın doğası gereği bağımlı olma durumuna karşılık otonom bir mimarlık olasılığına dair tartışmaları da beraberinde getirecektir.

Temel kavramlar üzerinden başlayacak olan tartışmaların, günümüz çevrelerini üreten ilişkiler ağlarını somutlaştırmayı ve görselleştirmeyi hedefleyen pratik çalışmalar ile desteklenmesi ve ardından da alternatif modellere/senaryolara dair yeni ilişki ağları kurgulanması hayal edilmektedir.

Var olan veri çokluğunu yorumlamak için gerekli olan zaman ve kavrayışa fırsat tanımayan bir ritim içinde ilerleyen günümüzde, gerek kullanıcı gerekse de mimar adayı olan atölye katılımcılarının bu ağlara dair farkındalıklarının artması ve kendi pozisyonlarına dair akıl yürütmeleri, atölyenin önemsediği temel kazanımlardan biridir.

İnsan, kendini çevreden korumak için başladığı etkinliklerinden, parçası olduğu doğanın korunması gerektiği noktasına nasıl geldi? Bu süreçte Mimarlık / tasarım/ inşa/ üretim ilişkilerinin rolü var mı? Başka algılar başka ilişkiler bu süreci yavaşlatabilir mi? Elbette dersin amacı bu konulara tarihsel açıdan bakmak değil. Dersin amacı, bu duruma neden olan tüm olgusal ya da düşünsel aktörleri ve etkileşimleri şimdi bulunduğumuz noktanın perspektifiyle bir arada görebilmek ve gösterebilmek. Böylelikle katılımcılarla birlikte insanın kendisi ve çevresine dair bir öz farkındalık oluşturabilme arayışına girebilmek, umut etmek. Bu farkındalık çabalarının tamamlayıcısı olarak verili çevre içine yerleşme pratiği yapmak. Amaç ve hedefleri bağlamında 3 aşamada seminerler, tartışmalar temelinde ilerleyecek dersin sonunda iki farklı üretim hedeflenmekte.

1. aşama: çevrede neler var? İnsanların çevre ile kurdukları ilişki biçimleri nelerdir?

Mimarlar ve tasarımdan öncesinden başlayarak çevrenin içinde kendine yaşanabilir, rahat, daha rahat, daha rahat çevre oluşturmasındaki tüm ilgili unsurlar ve bunlar arasındaki ilişki ağlarını görünür kılmak. İnsanın kendi ve dışındaki olguları ilişkiler bütünü içinde görmek inşa edilmiş doğa /çevre algımızı değiştirebilir mi? Kendimize ait bir çevre –insan algısı inşa edebilir miyiz? Çevre / doğa ile kurduğumuz ilişki değişirse barınmadan mimarlığa geldiğimiz çevreyi yapılandırma eylemimiz değişir mi?

2. aşama: insanın çevre ile kurduğu ilişki biçimi mimarlık ve tasarımı nasıl etkiler?

İnsanın varlığını devam ettirebilmesi için çevresinde neleri değiştirdiğini sorgulamak ve barınmadan tasarım/mimarlık alanına gelmek. Çevresel etkenlerin kavranması, doğa insan arasında oluşan ikiliğin, mimarlık / tasarımı nasıl şekillendirdiğini tartışmak.

3. aşama: mimarlık /tasarım/inşaat çevreyi nasıl etkiler?

 Bu gün gelinen zamanda mimarlık / tasarım + bunlara bağlı tüm inşa eylemi aktörlerinin çevreyi ve doğayı nasıl biçimlendirdiğine bakmak. Korunmaya çalıştığımız şeyleri neden korumak zorunda kaldığımızın izlerini sürmek, bunun nedenleri üzerinde tartışmak ve yeni aktörler ve olguları ilişkiler ağına dahil ederek var olan durumu büyük resimde görmeye çalışmak. Bu duruma ya durumlara yeni bakış açılarıyla yaklaşıp ilişki ağlarını söküp yenilerinin olup olamayacağını nasıl olabileceğini sorgulamak.

Hedeflenen üretim:

1. insan – çevre- mimarlık ilişkiler etkileşimler ağı haritası ve yeniden yapılandırma olasılıkları

2. çevreye yerleş_ maketle tasarım pratiği

Ders Programı

  1. Ders_ çevre/doğa/ekoloji /insan _Yürüyüş, gözlem anlama / anlatma çizim ES EA EÖ
  2. Ders _ çevre düşünceleri _ilişkiler ağı ES EÖ EA
  3. Ders_ çevrenin inşası_ belgesel/ Tartışma: çevrenin inşası (59dk) EÖ EA ES
  4. Ders _ kent / kır /üretim / temsil_ seminer/ tartışma belgesel EA EÖ ES
  5. Ders_ çevrenin inşası_ yürüyüş ve yerleşmenin maketi _EÖ ES EA
  6. Ders _ üretim araçları / ilişkiler ağı EA ES EÖ
  7. Ders_ yerleş_maket çalışması / ilişkiler ağı EÖ EA ES
Eğitimciler

efrîn nowar

Nesin Art Village Logo

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık bölümünden 2009, Felsefe bölümünden 2010’da mezun oldu. 2011 senesinde başladığı RMIT Üniversitesi - SIAL bünyesindeki yüksek lisans

Esra Akbalık

Mimarlık Lisans (Yıldız Teknik Üniversitesi, 2000, Mimarlık Yüksek Lisans (İTÜ, 2004), Mimarlık Doktora (Maltepe Üniversitesi, 2017). Yüksek lisans ve doktoraya başlangıç arasında geçen dokuz yılda, mimarlık sektörünün farklı ölçek ve hizmet alanındaki ortamlarında çalıştı. 2013 yılında doktora öğrenciliği ile eş zamanlı olarak Maltepe Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. Construction Management, Modernization and Architecture, Kimlik ve Mekân gibi teorik dersleri yürüttü. 2016 Şubat ayında buradaki görevinden ayrıldı.

Esra Sakınç

1991 de lisans, 1994 de yüksek lisans, 2006’da doktorası bitti. Hepsi de Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde oldu bir de Yapı Fiziği Kürsüsünde. Aydınlatma ile başlayan yüksek lisans serüveni mimaride güneş ile bitti. Ancak, bunların arasında ve sonrasında, Fiziksel Çevre derslerini hazırlarken ve anlatırken çevrenin Mimarlık ve Tasarım ile olan ilişkisinin ne olduğu sorusu hiç bitmedi. Anlamaya çalıştıkça bilmenin bitmezliği eklendi, anlatıcı ve araştırmacı ikiliğine bir de akademik var oluş sorunları eklenince geçmişinin özünün arayış olduğu sonucuna vardı.

Bu atölye aşağıdaki program(lar)ın bir parçasıdır:

MİMARLIK PROGRAMI II - 2018

9 Temmuz 2018 - 21 Temmuz 2018

Mekânsal pratikler üzerine, disiplinler arası ve çoklu disiplinli, düşünme ve sorgulama ortamı kurmak, ortak bir eğitim ve tartışma platformu oluşturmak. Farklı disiplinlere ait ``mekânsal söylemleri`` tartışmaya açmak ve sorgulama imkânı sağlamak. Disiplinler